1985-1986 | 4

Object

Titel
1985-1986 | 4
Collegejaar uitgave
1985 – 1986
Nummer
4
extracted text
ta. ta.null Ki

COLOFON

Medewerkers:

Edwi n van Wi j k

Colette C:Onsalves

Harry Si han

Publicatie van
T A N UK I
Vereniging voor
Studenten in de Japanologie
-o-o-0-o-o

Wat betreft dit nwnmer ••••••
Fen beetje blad begint met een redactioneel.
Gezien onze aspiraties zette ik mij achter
een schrijfmachine en schreef het navolgende.
Bovendien is het een goede bladvulling, iets wat
we hard nodig hadden voor dit, ons laatste
mmner van dit college-jaar. want, eerlijk
gezegd, hèt is een vrij surmtier nunmer geword.en. 1.owel inhoud als arnrang is wat ma.ger
uitgevallen. En ik hàd nog wel zulke nooie
plannen. Ik stelde me een thema-nurrmer voor
met als onderwerp: De Moderne Japanse Literotu:uza.
Of zoiets. Met een dergelijk thema als leidraad
een aantal serieuze, minder · serieuze of ronduit
grappige artikelen. Maar goed, het nocht niet zo
zijn en ik haast me te bekennen dat ik er zelf
ook niet zo hard voor heb gelopen.
H::,e het ook zij, dankzij de inspanningen - geen
geringe - van :Edwin en Colette, was er toch nog
kopij an een mmner in elkaar te draaien. Aan u de beoordeling.
Qn mijn goede wil te tonen èn mijn schuldig geweten te sussen,
schrijf ik dit stukje. Noem het ma.ar een redactioneel.

wat valt er zoal in dit nunmer te lezen? Ten eerste zijn er de
ver.slagen van twee Tanuki-lezingen die :Edwin geschreven heeft.
Voor hen, die daarbij niet aanwezig waren, opdat ze weten wat
ze gemist hebben en voor hen die ze wel hebben bijgewoond om
het één en ander nog eens dunnetjes over te doen. Er is een
renga in orandago van Colette c.s. en een gedeelte uit het dagboek van een japanofiel geschreven onder psetrlonym. Verder
leze men een interview met een interessante dame van onze
vliegende verslaggeefster Colette C. (Waar ken ik di~ naam toch
van?).
De trouwe lezer van dit blad zal het 'Wellicht zijn opgevallen

dat er niet is gezeurd an kopij. Het chronische gebrek hieraan
mag genoegzaam bekend worden verondersteld. Ik wil alleen het
volgende onder de aandacht brengen:
tata-redactieleden/Tanuki-bestuurders hebben in het heden en verleden dit blad met pijn en ll'Oeite (vaak) of met plezier (ook vaak)
volgeschreven. Velen van hen kappen ennee, hebben er al mee gekapt,
of zullen dit nog doen. Ergo, de opengevallen plaatsen zullen opnieuw ll'Oeten worden bezet, wil men volgend college-jaar een blad/
vereniging hebben. (This ain 't no threat, i t's a warnin' kiddo ! )

In ieder geval bied ik op nederige -wijze, bewust van de
geringe inhoud en .wellicht - dit slaat op mijn bijdrage navenante kwaliteit, ter lering ende vermaecke, deze laatste
tata aan.

Kore made,
Harry s.

B E S T U U R S WI S S E L I N G
=================================
Zoals elk jaar rond deze tijd staat de bestuurswisseling
weer voor de deur. Het huidige Tanuki-bestuur bestaande

uit

Edwin van Wijk (voorzitter)
Colette Gonsalves (Secretaris)
Jacinta Hin (penningmeester)
Harry Sihan (assessor)
Rita van Prooije (assessor)

zal plaats vrijmaken voor medestudenten die Tanuki een
warm hart .toedragen en ov~r het enthousiasme en de
creativiteit beschikken om

de stijgende lijn in de

ontwikkeling van onze vereniging door te trekken.
•.

Een aantal leden van het huidige bestuur heef't te kennen
gegeven zich niet opnieuw kandidaat te stellen.
Het is niet alleen ontzettend leuk om in het bestuur van
Tanuki zi.'~ting te nemen, het is tevens een gweldige ervaring die je ook bij sollicitaties en dergelijke van
pas kan komen.
Denk je dat je het aan kunt, leiding te geven aan de
leukste japanologenvereniging van Nederland, aarzel dan
niet langer en meld je aan bij het Secretariaat van de
vakgroep. Jij nemen dan zo spoedig mogelijk ~ontact met je
OPe

0 ja, mocht je bang zijn dat het bestuurswerk je studievoortgang in gevaar brengt; Een tanuki-bestuurslid kan
verlenging van inschrijvingsduur krijgen als dat nodig
mocht zijn"

MELD

JE AAN 111
=======================

~~
Op een mooie a.ag

Zat ik aan de waterkan



l .

·

Mijn tanden poetsend
(Co"lette)
De prodent was a"l weer op
Maar een surfer spoe"lde mijn mond
(Gerard)
De boom aahter mij
De wo"lken in het "luchtruim
Tussen hen de zon
(DieUJJ)ke)
Aahter ges"loten ogen
S"loeg mijn d:t-oombee"ld aan stukken
[C.) .

Sprak een donk're stem
F'resentator Jan van Veen
B"lies zijn kaars"liaht uit
(G.)

Voor mij eahter ging hij aan
En ik "leed he"lse pijnen
(D.)

(

'

Kiev doemde op
ZoetemeZk vieZ kussend neer
RonaZd omheZsde hem
(C.)

Maar hij trok een vies geziaht
Want hij hieZd van karne
( G. )

Choao.ZademeZk !
Riep Brezjnev met een grafstem
De skieër vieZ om
( D. )

Door onverwaahte kZeuren
Komt hij tot hoger inziaht
(C.)

P--LUS

MINUS

Degenen die er weleens mee te maken
hebben gehad zullen ongetwijfeld beanex1 dat er op de vakgroep Japanologie
een zeer uitzonderlijk systeem van

beoordeling van tentanenresultaten
wordt gehandteerd. F.én blik op de
11
lijst met tentamenuitslagen is genoeg an te zien dat de docenten
•met de schijnbare precisie van een
granmenweger kunnen beoordelen of
de stu:ient een rond cijfer verdient,
dat een cijfer dat 'WOrdt vergezeld
van de kwalificaties\»+ of-.
Nu zal het de meesten van ons een
zorg zijn of het behaalde cijfer
een B, a+ of 8\ w:::>rdt genoemd en
ook .
van een a- ligt de gemiddelde st1.1dent geen seconde
wakker. Ook een 4, 4+, 4; of zelfs 4- maakt weinig uit want
zo'n cijfer is en blijft onvoldoende en niemand zal het onredelijk vinden als hij of zij te horen krijgt dat hij (m/v)
het tentamen in de herkansing over noet doen.
Het enige wat mij bevreerrrlt is roe je als docent in henelsnaam met een ernstig gezicht Jamt beweren dat iemand een
plusje of een minnetje heeft verdiend want zo'n gering verschil is m. L bij de beoordeling van een schriftelijk tentanen met open vragen of bij een nondeling niet objectief
te meten.
Bij veel faculteiten is het dan ook de gewoonte slechts
hele cijfers te geven na een tentameninspanning. Natuurlijk
bestaan daar ook cijfers met decimalen (bijv. als de
canputer een ingenieuze berekening reeft losgelaten op een
formulier met rnultiple=choice- anUNOOrden) maar .daarvan :rrerkt
.de student in kwestie niets. F.en 7, 2 wordt een ?, een 7, 8
een 8 en een 7,5 w:::>rdt (vanzelfsprekend) 66k een 8 op het
tentanenbriefje. Zo w:::>rdt ook een 5,2 een 5, een 5,8 een 6
en een 5,5 een 6. Dat een 5,5 naar boven ~dt afgerond zal
niemand als onlogisch ervaren. Dat gebruik heeft narrelijk
overal ingang gevonden. Nou ja, overal •••
Op het Arsenaal w:::>rdt niet afgerond. Soals al eerder bleek
~dt daar nog gegocx::held net plusjes, minnetjes en halve
cijfers zonder ze af te ronden, noch naar boven, noch naar
beneden. Maar ook op het Arsenaal zal men onderscheid rroeten
maken tussen voldoende of onvoldoende resultaten. Dat doet nen
dan ook maar op een zeer eigen wijze. Qn onnavolgbare redenen
heeft men daar ooit eens bepaald dat een voldoende niet begint bij een 5,5 maar bij 6-. Degenen: die ooit eens voor het
eerst een 5,5 hebben gescoord -weten hoe blij ze aanvankelijk
waren bij de gedachte dat ze (zij het net aan) geslaagd
waren. Ook zullen zij zich vast nog wel htm verbazing

herinneren toen ze vernamen dat dat resultaat overal voldoende is behalve op het Arsenaal.
:Eerder in dit stuk schreef ik al dat het verschil tussen·een
7~ en een 8- z6 klein is dat het nauwelijks objectief te

meten is. Het verschil tussm eens; en een 5- is op het
oog even klein maar de gevolgen zijn aanzienlijk groter~ Het
maakt narrelijk nogal wat uit of je een tentamen :rcoet overdoen of niet, temeer daar het kwart ptmtje verschil
practisch niet aan te tonen is bij beantwoording van open
vragen.
Duidelijk zal zijn dat hier een potentiële voedingsbodem ligt
voor speculatie over de maatstaven die de docenten bij de
beoordeling van de studenten aanleggen. In het belang van de
gem:,edsrust van de student èn an iedere schijn van subjectiviteit
te venn:i.jden pleit ik er dan ook voor in 'het vervolg
tentamenresultaten in hele cijfers uit te drukken. Wie de stof
nog eens rooet bekijken krijgt een 5 en wie geslaagd is een 6.

Edwin van Wijk

-

KENDO KAi DEN HAAG
fJi!

Vereniging voor de

KENDO

beoefening van

De weg van het zwaard

IAIDO

Is~ :t1 JODÖ-l<sl

Levende zwaardtechnieken

Stoktechnieken

Oefeningen in het
gebruik en het
hanteren van het echte
zwaard.
Bevordert balans en
bewegingscoördinatie

Shindo Muso-stijl kata.
Oefeningen in het
hanteren van de JO,
een stok van 123 cm
lengte, als verdediging
tegen het zwaard.

Elke zaterdagochtend
van 9.30-11.30 uur
Maandag- en woensdagavond van 19. 00-20. 00 uur.

Elke zaterdagochtend
van 9.30-11.30 uur

het Japanse
zwaardschermen
en aanverwante
sporten

~

Inlichtingen

• telefoon 070-246581
070-463827
01717-8033

·O1680-27029
Of kom naar de DOJO
Gymlokaal
Thomas More Mavo
Prinses Irene/aan 23
Voorburg
bij station Voorburg 't Loo

Het originele Japanse
zwaardschermen in
moderne vorm als sport,
voor de ontwikkeling
van lichaam en ge'est.
Bevordert het
zelfvertrouwen en de
reactiesnelheid
Elke maandag- en
woensdagavond
van 20.00-22.00 uur.

:1.9

DAqBOEK

~

VAN EEN

JAP/\NOFIEL
Nacht van zondag op maandag.
Achter de tekens gaat een wereld schuil: een wereld van
gevoelens, dranen, tastbare objecten. Misschien is het wel een
m:x::>ie wereld, bevolkt door. bijzondere mensen, van wiens wel en
wee ik zou kunnen genieten. Of het is een wereld van grote
sch:Jonheid, die me in verrukking brengt, mij in h::>gere sferen
brengt en door er kennis van te nenen, mij geestelijk verrijkt.
Maar vooralsnog zal ik er naar noeten gissen, want de tekens
die mij tot deze wereld toegang zouden noeten verschaffen,
weigeren mij die hardnekkig. Zij zijn ongemerkte sleutels, waarvan ik niet weet bij welke sloten zij h:>renc Eén voor éên neet
ik ze proberen totdat een slot "klik" zegt. Een tijdrovende en
frustrerende bezigheido
Het "WOOrdenl:x::ek verklaart de nwsterieuze symbolen, dat, · zo dacht
ik, is haar reden van bestaan. Maar door bij tijd en wijle te
verwijzen naar bekend veronderstelde, doch voor mij zo nogelijk
nog onbegrijpelijker zaken, roept zij meer barrièJ::es op_dan zij
slecht. Na veel geblader, tellen van streepjes, turen langs
rijen klein - te klein - afgebeelde, ingewikkelde symbolen,
"WOrden de tekens gedwongen ten minste een deel van hun
mysterieën prijs te geven. Stuk voor stuk onthullen zij het totnutoe verborgene an mij dan in vereniging uit te lachen. Want
al die onblote stukjes '1/Jeigeren een begrijpelijk geheel te
vormen. Tussen symbool en het gesymboliseerde staat een wereld
van gramna.tica, half begrepen en verwarrend. Luctor et sul::lnergo.
Woedend smijt ik de papieren door de kamer. De flad~
derende explosie valt uiteen in een grillig patroon op ret
blauwe tapijt. De kamer kijkt zwijgend toe. Ik sta op en loop
naar het raam. De ochtend hangt in witte slierten tussen de
bocrntoppen •.Een ekster fladdert op; het scherpe zwart-witte
contrast maakt de ochtendmist tot grauw spinrag. Ik draai mij
an en begin zuchtend de papieren op te rapen. Zes uur in de
ochtend. Jozef - of was het Jacob? - hiels aan een nacht
worstelen tenminste nog een lam been over plus het vooruitzicht .
op een m:x::>ie toekanst of zoiets. Ik heb alleen papieren vol
krcmne zinnen die nergens beginnen en nergens naar toe gaan.
Rondan mij begint de werkdag aan te breken. Dx>r de dunne muren
van mijn flat klinkt in successie het geraas van wc's die worden
doorgetrokken. Rechtsonder is er eentje met start::m:>eilijkheden.

Na een irritant lawaai van de metalen stang die herhaaldelijk
tegen de waterbak slaat, stroant eindelijk het water met
donderend geraas door de dunne pijp.
Iet rny people go.
Maancl.agmiddag
Olre, ik h::>u van geweld. Hup in de contramine, even een
taboe anver werpen, de mensheid sh:x:keren. Het zal wel iets
te maken hebben met de jaren zestig die ik halfl:ewust heb
meegemaakt.
Maar, geweld dus. Ik vind het leuk an ernaar te kijken. In
de film, wel te verstaan. Met name het geweld van de ahanbara:
de sancerai-film. Ik wind er geen doekjes an. Ik wil het ook

niet vergoeilijken. Zit ook niet in een praatgroep. Het is
zelfs zo dat ik het verhaal van ondergeschikt belang vind.
Samengevat, ik heb een afwijking en leef ermee.
Misschien is het wel dè reden waaran ik Japans stuieer. Het
is in ieder geval leuk als antwoord op die eeuwige, versleten
vraag waaran ik Japans studeer. Enfin, voer voor psychologen.
Als ik Toshiro Mifune zie, gehuld in sancerai-kledij van
weleer, katana nonchalant in zijn obi gestoken, de annen
losjes langs het lichaam bungelend, dan kick ik. Enigszins
wijdbeens, wacht hij rustig zijn tegenstanders af, die, het
zwaard getrokken, IOOOrdlustig op hem afschuifelen. Plotseling
explodeert hij in een flitsende aanval, zijn zwaard vliegt links,
·rechts, onder en boven. Dan, na een neeJ:Waartse h::>uw, verstijft : ·
hij, bevroren als het ware, in deze laatste fuuding. Zijn laatste
tegenstander en slachtoffer staat nog even overeind en zakt
vervolgens langzaam in elkaar. Met snelle bewegingen slaat hij
het bloed van het lamet en schuift zijn zwaard in de schede.
Achteloos stapt hij over het levenloze lichaam van de verslagene en gaat zijns weegs.
Jaren geleden zag ik een film waarvan ik de titel niet neer
weet, zo ik hen ooit geweten heb. Het verhaal gaat ongeveer zo:
F.en hoge sam::,erai, i.in ongena~ geraakt" vecht een zeer bloedige
(h:le kan het ook anders?) vete uit met de clan die verantwoordelijk is voor zijn onaangename positie. Tussen de bedrijven
door becefent hij het edele handwerk van huuriooordenaar. Want
ook in die tijd noest er rijst op de plank kanen, nietwaar'?
In dit alles wordt hij bijgestaan door zijn driejarig zoontje
die gezeten in een h::>uten wagentje door zijn vader wordt voortged'll'wd langs 's keizers wegen. Door op de juiste ogenblikken
op bepaalde plekken in en op het voertuigje te slaan schieten
er allerlei ingenieus verl:::lorgen messen te voorschijn, zodat
verscheidene belagers van het tweetal het leven ·laten. Op deze··
volgens westerse maatstaven weinig pedagogische wijze staat het
knaapje zijn vader bij in zijn bloedig bedrijf vol risico's.
Kortan, een verhaal goed voor stromen bloed en vakkundig
fileenrerkc

In een scène die me is bijgebleven, is de held ziJn
tegenstander, een lid van de clan die hem in ongenade
deed· geraken, te snel af. Terwijl de snoodaard het
gevest met beide handen omvattend, zijn zwaard hoog
boven het hoofd heft teneinde zijn gehate tegenstrever
te klieven, plant onze gedegradeerde samoerai op
kundige wijze (vakmanschap is meesterschap) zijn
zwaard in de schedel van de boefo Totnutoe standaardroutine van een doorsnee chanbaI"a. Maar dan grijpt
de slechterik= let welu hij is reeds stervende met beide handen het lemmet beet en houdt dit lethale
instrument dat zijn leven aanmerkelijk verkortte vast.
Uit het hoge gras achter d~ schurk verschijnt plotsklaps een tweede booswicht _nspringt over de levenloze,
maar nog steeds in vertikale positie verkerende
engerd heen, overtuigd met deze listige manoeuvre
onze held te kunnen verrassen. Laatstgenoemde beseft
(close-up) dat zijn zwaard hem nu van weinig nut is
en grijpt een stok van eerder genoemd wagentje zijn would-be moordenaar is dan nog steeds in de lucht
(slow motion) - die hij met enkele simpele handgrepen in een speer verandert. Vervolgens spietst hij
de vliegende booswichtv die met een doffe dreun uit
het beeld en in het hoge gras verdwijnt. Einde.
Het is grotesk, kitsch misschien.
Ik vind het mooi.
Dinsdagochtend

Slechte koffie en gewauwel over tentamens. De combinatie
alleen al roept suicidale neigingen op. Het feit op zich,
dat de koffie gedronken wordt,indiceert een deathwish.
Conversatie. Japans. Mijn hoofd lijkt gevuld met
synthetisch materiaali isolerend en non-absorbent.
OOQOOsan!

Eh? •••• 0, •• Hai ! ?
•.•.. to iu no wa, gozonji desu ka?
Hai. (Wat bedoelt ie in godsnaam?)
0

0

e

9

e

C

e



o

e



e

O

e

e



ka ?

Shirimasen.
Wakarimasen!
!h.... ja, wakarimasen.
Etcetera. Wat was dat ook al weer· in het Japans?
Woensdag, donderdag, vrijdag
Niet naar college geweest. Shêguri herlezen.
Karma, neh?
Bankai.

Op 19 maart j .1. vond de eerste door TANUKI
georganiseerde lezing plaats.
Een kleine dertig mensen hadden de rroeite
genanen zich naar Hotel Nieuw-Minerva te
~~
begeven an dhr. Ir. ReT . Steinbu::h van
~~
AKZO Coatings, te horen spreken over de
Japans-Europese handelsbetrekkingen.
Voor een eerste keer geen slechte opkanst b:lewel bij Tanuki de vexwachting
bestond dat het aantal Japanologen dat
in het berijfsleven terecht mopt te
kanen aanzienlijk groter ise
· • Dhr. Steinbu::h, de bescheidenheid zelve,
zwakte mijn inleiding wat af door te
zeggen dat hij ten onrechte als Japanspecialist was aangekondigd maar degenen
die de lezing bijgewoond hebben, zullen
gemerkt hebben dat er in de aankondiging
--~
-- - -- - -~
niet overdreven was,
--

_iïl

--- - ·---------

Steinbuch zette zijn visie op de
-----~
Japans-Europese handelsbetrekkingen
zeer duidelijk uiteen en maakt daarbij gebruik van "overheadsheets"
waarop de grote lijnen van zijn
betoog voorkwairene
Na afloop hebben alle aanwezigen een
syllabus gekregen waarin de lezing
werd sanaigevat.
.
Voor de velen .die deze tmieke kans hebben laten liggen volgt
hierna een kort verslag:
Dhr. Steinbuch begcn met het onevenwichtige goederenverkeer tussen Japan en Europa waardoor het gevaar bestaat
dat Anerika straks de graanschuur, en Europa het museum van
Japan gaat worden.
Europa verwijt· Japan:

- ondoordringbaarheid van de Japanse markt
- verkapte plan-econanie
.,;. lage rente, goedkope yen
- fraaie 'WOOrden, géén daden.
en dreigt met protectionisme.
Japan vezwijt ·Europa:

- dat het korte termijn winst verwacht
- dat het de produkten niet wil aan passen aan de Japanse
markt
en dat het niet geïnteresseerd schijt te zijn het probleem
werkelijk op te lossen en stelt dat protectionisme geen
.oplossing is.
In Europa en de 'VS blijft algemeen ongenoegen m.b.t. Japan
en potentiëJ-? exporteurs laten zich afschrikken door tendentieuze
berichtgeving in de media over de vemteende geslotenheid van
de Japanse markt.

In navolging van Nakagawa en 6ta verduidelijkte dhr.
Steinbuch het verschil tussen de economische systemen van
Japan en bat westen.
Het westerse systeem wordt gekenrcerkt voor "harde organisaties
Overheid, onderwijs en bedrijfsleven in Japan zijn "zachte
(flexibele) organisaties . D.w. z. men heeft gescheiden taken
maar een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Tussen
leverancier en afnemer bestaat in zo'n systeem een lange
lange-tennijn relatie.
De verschillen tussen Oost-Azië en West-Europa werden vervolgens verklaard aan de hand van cultuurhistorische achtergronden. Daaruit vloeit voort, het verschil in creativiteit
tussen Japan en Europa. Japan heeft een groepscreativiteit
(voor elk probleem vier oplossingen), de Europeaan is
individualistisch en daaran kent men hier voor elke oplossing
vier problemen.
Vervolgens schetste Steinbuch de toekanstige ontwikkelingen:
"Oost-Azië wordt het centrum van de econanische macht. Het
Westen kant in beweging Of. haakt af. "
Dhr. Steinbuch zei dat associatieve netwerken als de
Netherlands Mark.et Comicil in Japan en de Dutch and Japanese
Trade Federatian in Nederlandp in beide landen nodig zijn, als
twee pijlers van eenzelfde brug, an de handel tussen beide
landen te bevorderen en protectionisre tegen te gaan.
11

Tenslotte stelde hij dat internationale sarren-werking
kennis van, inzicht in en respect voor andere culturen.
Kennis leidt tot inzicht en respect. Via respect staat men
open voor inzicht en kennis.

Met deze laatste, voor Japanologen zéêr interessante stelling
besloot dhr. Steinbuch z'n verhaal waarna werd gepauzeerd
an even de benen te strekken en de 'WCX)rden te laten bezinken
onder het genot van een drankje.
Onderling werd druk gediscussieerd over het voorgaande,
meningen werden bepaald en vragen ontstonden. Na de pauze
beantwoordde dhr. Ste:inbuch vragen uit het publiek die
zowel de vragenstellers als de andere aanwezigen meer
inzicht verschaften in de materie.
Toen er geen vragen meer waren kwam er een einde aan de
leerzame avond en bedankte ik·dhr. Steinbuch namens alle
aanwezigen.
Als blijk van dank kreeg de spreker een fles wijn en~
:porceleinen theekom net ingebakken Tanuki-beeldmerk, in
opdracht vervaardigd door een plaatselijke kunstenares.

Edwin van Wijk.

11

KEIZER MEINENBITO EN DE FOTOGRAFIE

Kent gij Nau Mein_enbito, de keizer van Pap-Jan?
Die maakt zo dolgraag foto's, hoewel hij het niet kan .. . .
Hij weet niets van vergroten, niets van ontwikkelaar,
U snapt, de resultaten, die zijn er dan ook naar.
En als hij op zijn kiekjes geen sikkepitje ziet, .
Dan zegt hij onverschillig: ,Well, sorry, Mijn-een-biet!
Straks ga ik met vakantie, dan ga ik naar Parijs, .
Daar maak ik pràcht-opnamen, en foto's van de reis!'
Die arme Meinenbito, die keizer van ·Pap-Jan,
Zó zeker van zichzelf, al kan hij er niets van;
Hij wil ook niets meer leren, wàt iedereen ook zegt,
En hóe hij ook zijn best doet, nóóit komt 'r iets van ter-el:ht .....
En tàch is het zo simpel, zo makkelijk als koek,
Hij kan toch àlles leren uit 't mooie ,FOTOBOEK,!!
Dàn zal een ieder zeggen: ,Hij-kan-d'r-wel-wat-van!
Die goeie Meinenbito, die keizer van Pap-Jan ... .'

f 12,50

,HET FOTOBOEK' door Dick Boer .
,BEGINSELEN DER FOTOGRAFISCHE TECHNIEK,
door dr.

J. J. M. van Santen, deel I en deel .Il, per deel f
luxe uitvoering per deel

, VERGROTEN; door Adr. en Dick Boer (Be druk) .

9,80
f 12,50

f

8,75

Verkrijgbaar bij boek- en fotohandel

N. V. F O C U S H A A R L E M

BOVO enquete
Als het goed is hebben alle eerste- en tweedejaarsjapanologen in de zaner

van 1935 deelgenanen aan de enque~ van het bJreau c:nderzoek voor ooderwijs
van de universiteit, waarin men een aantal vragen werd gesteld over de studie
en de s-rudiebelast:i.ng etc.

De resultaten van de enquete zijn cnlangs in rawortvorm verschenen en bevatten

een aantal zeer interessante uitkarsten voor cris, japanologen.
Tam.iki. acht het nuttig de CCX'lClusies die het 00\/0 heeft getrokken, de IT'Oeite
waard an ze in de Tatanukiki te publiceren;

Het eerste jaar':

•• Uitgesproken prd:)leargevallen lijken er bij Japans niet te
zijn. Bij vak 6 (Inl.Jap.Geschiedenis) verdient het overweging wat aan de
geïnfonneercheid van studenten over leerooelen of leervereisten te doen.
M:,gelijk dat men hiermee enige verlichting van de betrekkelijk

zware stll-

dielast van dit vak zcu kunnen bereiken ...

Hettlileedejar:
. u Japans vormt in het tweede jaar één van de zwaarste studie-

prograrma' s.

De vakken l'ibd. Japanse Teksten, Japanse kranten en .Apparaat

hebben hiertoe het meest bijgedragen. Bij Apparaat valt cp dat er, in tegen-

stelling tot vakken 1 en 2 (voornoarrl) géén beh::lef'te is aan meer cnderwijs.
De presentatie en de inhrud van de leerstof \IOrdt ook vrij rratig beoordeeld,

en hetzelfde geldt voor de oriëntatiaoogelijkheden met betrekki.I"c:i: tot het
tentanen en de studievereisten. Het lijkt cris in ieder geval gewenst de presentatie meer cp deze oriëntatiaoogelijkheden te richten, en misschien ook
wat uitdrukkelijker verband te leggen met de andere vakken van het s-rudie-

prograrma.. Bij vakken 1 en 2 kan men overwegen het cnderwijs wat uit te
breiden, en/of de leerstof te herzien of in te korten. Bij het vak Japanse

"

Cultu.Jrkunde zcu enige heNaardering van het tentanen oven.ogen kunnen \IOI'den.

De tweedeTanuki-lezing vond plaats
op 23 april j .1. in de Vi.kingzaal van
Hotel Nieuw Minerva.

~

Dr. David Hughes en z'n vrouw Gina
·.-.
Bames, welke laatste sinds januari
., ,,"~'.
aan de vakgroep verbonden is, zorgden
·-, '--('_:.. "
voor een onvergetelijke avond voor
.
~ ~..'
alle aam.iezigen. De zaal was tot
de .laatste plaats bezet door
Japanologen .en enkele belangstellenden van buiten ret
Japanologenwereldje.
or. Hugres, gekleed in Japanse dracht,
begon met een diaserie en liet bij
elke dia de bijbehorende muziek ooren.
Na de dia's vertelde hij ontzettend vee]
wetenswaardigheden over de Japanse
volksmuziek en speelde daarbij zelf
I . ~.:-.'/
I
op o.a. sharrrisen, shak:ihaahi en
1 .; !,i .·. ,
J
andere instumenten ter illustratie.
•I; :Ji.'. .
,
Gina zong, floot en speelde mee en
-....
,i
ret entoousiasme waannee dit alles
gebeurde zorgde voor een uitstekende sfeer.
Er werd z6veel interessants gezegd over dit ondeJ:werp waarvan
de meesten van ons waarschijnlijk tot dan tee nog relemaal
niets afwisten dat ret ondoenlijk is een samenvatting te
geven
'

'

\

Na de pauze werd het publiek ingeschakeld bij het maken
van Japanse muziek, waamij gebruik w e r d ~ van denkbeeldige instrumenten.
Het geluid werd geïmiteerd door de lettergrepen tsu, ta en
pon te zingen. De zaal werd ingedeeld in sla~k en fluitsecties en iedereen deed entoousiast mee, waardoor een
kakafonie van geluiden ontstond doch na enige cefening
begon er zowaar enige lijn in te ontstaan en kon men met
een beetje fantasie een Japans orkestje ontdekken in de
lettergrepenbrij, vooral nadat er "echte" instrurrenten als .
sharrrisen, taiko en dwarsfluit aan tcegevoegd werden.
Als iemand mij van te voren had gezegd dat dit zou gebeuren
had ik het niet geloofd maar David Hughes en z'n vrouw Gina
wisten met hun wanne uitsraling en aanstekelijk entoousiasrre
iedereen zo "gek" te krijgen dat hij of zij instrumenten
bespeelde door het uitstoten van lettergrepen en ret slaan
op trcmnels die er niet waren.
Ofschoon de lezing slechts een algenene inleiding was ben
ik ervan overtuigd dat de aanwezigen voortaan met andere
oren naar Japanse muziek zullen luisteren.
Q:>k staat vast dat David Hughes en Gina Bames er een
helebcel,nieuwe vrienden en vriendinnen bij hebben gekregen.

Edwin van Wijk.

,.

Zoals jullie gemerkt zullen hebben zijn de
Tanuki-cursussen inmiddels van start gegaan. Van de
cursussen die we jullie wilden aanbieden zijn om
practische redenen alleen Shuji, Ikebana en Kimono
doorgegaan. De laatst genoemde cursus is inmiddels
al weer ~eëindigd, de overige twee gaan door tot en
met oktober van dit jaar.
We zijn blij dat er zo veel animo is voor het volgen
van de Tanuki-cursussen en hopen daarom dat b.et volgend collegejaar de cursussen wederom plaats zullen
kunnen vinden. Mogelijk kan er dan ook een cursus
voor gevorderden worden ingesteld.
Degenen die zich hadden opgegeven voor één van de
cursussen die dit jaar niet zijn doorgegaan kunnen
dan misschien alsnog de cursus .van hun keuze volgen.
De dames van de Ikebana-~as (waarom zitten er geen
heren bij?) maken de mooiste creaties die je je maar
kunt voorstellen en de cursisten in de Shuji groepen
gaan zienderogen mooier schrijven. We zijn daarom
zeer benieuwd hoe de resultaten zullen zijn aan het
einde van de lessen. Misschien is
het een goed idee als de cursisten volgend jaar met hun kunstwerken het Lustrum willen opfleuren?
Tenslotte wensen we alle
cursisten nog veel plezier
toe bij het calligraferen en
bloemschikken.
Het bestuur.
P.S. Als je je cursusgeld nog
niet betaald hebt wordt je verzocht
dat zo spoedig mogelijk alsnog te
'

doen. Gironr. 5448701 t.n.v. Tanuki
te Leiden.

î

Japans reisbureau TOZAI TRAVEL · - - - - - - - Nieuwe Zljds Voorburgwal 175, 1012 RK Amsterdam tel. 020-262272/256052

+

REISMOGELIJKHEDEN NAAR JAPAN / VERRE OOSTEN

1. TOKYO / OSAKA / SEOUL via de Pool in 16 uur, 45 dagen geldig.
Vertrek woensdag, donderdag • , vrijdag, zondag. Heen-. en/of terugreis mogelijk via de Zuid
Vertrek op dinsdag naar Seoul. ( vanaf juni)
Stopovers mogelijk in Taipei, Hongkong, Bangkok, Singapore, Delhi (toeslag 1e stop:/ 250,v.a. 2e stop:/ 135,- per stop; Jakarta stop mogelijk voor/ 500,- extra.
Tokyo / Osaka met stop in Peking

*

*

retour

/ 2800,-

retour

/ 3450,-

2. TOKYO / OSAKA / FUKUOKA / SEOUL via de Pool in plm. 16 uur, 45 dagen geldig.
Vertrek dinsdag, donderdag en zaterdag.

retour

/ 2800,-

~ 3.

enkel

retour
/ 3900,/ 4230,/ 3380,-

TOKYO / OSAKA via Bangkok in 22 uur; 1 jaar geldig.
Vertrek op maandag en vrijdag, met stop in Delhi en Bangkok
met stop in Delhi, Bangkok, Manila/ Hongkong en Taipei
of TOKYO/ FUKUOKA, idem; met stops in Delhi, Bangkok, Hongkong en Taipei

/ 2115,/ 2020,-

4. TOKYO / OSAKA via Singapore; 1 jaar geldig.
Vertrek elke dag behalve donderdag
tarief met 2 stopovers
Aantrekkelijke stopover programma's in diverse steden.
met 4 stopovers
Keuze uit: Bangkok, Bombay, Caïro, Singapore, Hongkong, Taipei, Malediven, Colombo.
Op de heenreis (1 gratis) overnachting, wanneer er geen aansluiting is
ex-Japan: met Singapore stop
met 2 stops
met 3 stops
N.B. Extra retourticket Singapore-Jakarta mogelijk voor / 548,-.

5. TOKYO via Colombo; 1 jaar geldig.
Vertrek op vrijdag (1 overnachting Colombo nodig) of woensdag (3 ovem. Colombo nodig).
Stopover mogelijk in Colombo.

/ 1680,-

/ 2690,/ 2950,-

/ 1585,/ 1850,/ 1955,/ 1670,-

/ 2390,-

Tokyo
Osaka
v.a. Japan

/ 1595,/ 1660,/ 1675,-

/ 3190,- / 3290,/ 3250,-

7. TOKYO/ FUKUOKA / OKINAWA via Taipei; 1 jaar geldig.
Vertrek via Dubai op. zondag. Stopover mogelijk in Taipei en Dubai. ·
Amsterdam-Taipei-Tokyo (via Taipei}'.New York-Amsterdam of vv, (met max. 1 stop in Taipei).

/ 1625,-

/ 2690,/ 3570,-

/ 1390,-

/ 2750;-

/ 1595,v.a. Japan / 1895,-

/ 2575,-

6. TOKYO / OSAKA via Londen en de Pool; 1 jaar geldig.
Vertrek dagelijks.

· 8. TOKYO / OSAKA ·/ FUKUOAA VÜII Frankfurt en Hongkong; 1 jaar geldig.
. Vertrek maandag, woensdag, vrijdag en zaterdag. Stopovers Hongkong en Taipei.
· Vanuit Japan zelfde t~rief. (tarief juni t/m okt.: enkel / 1600,- / retour/ 3200).

9. TOKYO via Kuala Lumpur; 1 jaar geldig.


Vertrek donderdag. Op de heenreis 1 overnachting in Kuala Lumpur nodig.
Stopovers in Kuala Lumpur, Penang, Hongkong, Taipei.

10. TOKYO / OSAKA / FUKUOKA / NIIGATA / SEOUL via Seoul; 1 jaar geldig.
~
Zuidroute vertrek woensdag, zondag. Stopover in Zürich en/of Seoul.
/ 1265,- / 2530,Poolroute vertrek dinsdag, donderdag, zaterdag. Stopover in Parijs en/of Seoul.
/ 1375,- / 2640,·
Studententarief-.f...............
1210,- f 23101v.a. Japan idem •
/ 2650,11. Tokyo, via Karachi, verirek vrijdag (of dinsdag met 1 overnachting Karachi)
Peking / Manilà, Bangkok à / 100,- per stop. .

..................................

Alle tarieven zijn onder voorbehoud.

Heb je al spijt dat je geen Tanuki-shirt of sweater
besteld hebt???

Geen nood, we hadden er al rekening

mee gehouden. Voor jou en andere late beslissers
zijn er nog enkele T-shirts en sweaters (in de kleu=
ren rood, wit en roze in voorraad, zodat ook jij nog
deze zomer in je eigen Tanuki-shirt kunt rondlopen.
De T=shirts kosten 15 gulden voor leden. Niet-leden
betalen 20 gulden.
De sweatshirts kosten

JO gulden, niet-leden JS gulden.

Je kunt (als je snel bent) de shirts kopen bij de
secretaresse van de vakgroep.

_17anUKl .·

-

4

"
,

Na een wat omslachtige handelswijze was ik eindelijk de gelukkige van een
interview met de hier al anderhalf jaar verblijvende Japnse, Yasuko Kobayashi. Ze is studente Indonesische studies, en dient volgens mijn bemiddelaar eigenlijk meer ea meer de Indonesische dan de Japanse nationaliteit
te worden toegeschreven, gezien de mate waarin Yasuko in haar studie opgaat.
Ik trof haar dan ook aan, druk pratend in het Indonesisch met een kollega
over pasgekochte, kleurrijke stoffen •• Door grotere trek dan dorst gedreven
belandden we in 's Leidens meest exquise eetgelegenheid, De Bak. De misverstanden rezen al bij de eerste hap: Yasuko had gedacht eerst rustig te
kunnen tafelen, terwijl ik meteen mijn eerste vraag op haar afvuurde, ondertussen worstelend met mijn recorder •• Doch begrijpend en inschikkelijk, zoals
de meeste Japanners zijn, wilde ze haar happen wel doorspekken met de gewenste antwoorden~ vanwege mijn verre van vloeiende Japans, in de indirekte

rede).
De standaardvisie op de aard van de Japanse vrouw is ons allen bekend:
bescheiden, zorgzaam, weet zich , haast onzichtbaar, onmisbaar te maken
in het dagelijkse leven binnen de uchi. Ze vertegenwoordigt in zekere zin
de super-moeder-de-vrouw. Dit beeld is natuurlijk enigszins verouderd,
naast de moderne technologie heeft ook de vrouwen-emancipatie voet aan wal
gezet in dit eens zo 'kontaktgestoorde' Japan. Hoe staat het nu met de
positie van de Japanse vrouw? Het merendeel van de vrouwelijke medestudenten in Yasuko's vriendenkring heeft, na afronding van hun studie een baan
gevonden, doch de ellende begint pas, wanneer ze trouwen en kinderen'n••-n'.
Of de vrouw laat haar karrière voor wat ze is en wijdt zich verder geheel
aan de 'mooiste' taak weggelegd voor eenvrouw. Echter, besluit ze na tw•e
jaar om weer aan het arbeidsproces deel te nemen,dan blijkt dit niet zo
eenvoudigte zijn. Want Japan mag dan wel èén van de laagste werkloosheidspercentages ter wereld hebben, dat betekent niet dat er geen verborgenwerkloosheid heerst. Zo komt onderbreking van haar loopbaan dikwijls neer
op een definitief vaarwel~
In het geval een vrouw wel weer een plaats op de arbeidsmarkt weet te

.

veroveren, zal ze, bijvoorbeeld in het bedrijfsleven, waarschijnlijk niet verder
komen dan 'ashisutento' van de, altijd mannelijke manager. De oorzaak van
deze ook in Nederland niet onbekende, karrière-barrière is het simpele feit
dat van de twee soorten mannen(volgens de simplistisch-feministische theorie)
de konservatieve soort nog grotendeels de invloedrijke posities bekleedt.

Uit de wet is volgens Yasuko elk spoor van discriminatie ten aanzien
van de vrouw verdwenen, maar nog lang niet uit deJapanse maatschappij@
Deze ligt verankerd in de idee dat de vrouw in haar eentje de verantwoording heeft over het huishouden~ ook al heeft ze een volledige baan
buitenshuis. Voor een getrouwde man is het mogelijk eveneens getrouwd
te zijn met zijn werk, voor een gehuwde vrouw is slechts een keuze tussen
één van beide weggelegd, of helemaal geen keuze , indien ze de 'top' wil
bereiken." het leven is altijd moeilijker voor vrouwen dan voor tr'Ulllen "•
Het verschil in emancipatorische ontwikkeling tussen de Japanse en
Nederlandse vrouw blijkt heel duidelijk als men het gedrag van de Japanse
vrouwen bekijkt. De meeste onder hen streven ernaar zo jong èn onschuldig
mogelijk over te komen op het andere geslacht, om bij hen het beschermingsinstinkt op te roepen. Angstvallig verbergen ze hun ware leeftijd en hun
verloren onschuld, want al staat Japan bekend als een hoog ontwikkelde,
moderne natie, vaak worden de oude waarden nog zorgvuldig in ere gehouden,
zoals de maagdelijkheidseis door de aanstaande echtgenooto In Indonesië,
waar Yasuko twee jaar heeft gestudeerd, is deze eis zelfs een ijzeren~
lit

ongeschreven wet, terwijl we in Nederland het woord maagdelijkheid al bijna
uit onze vocabulaire is verdwenen.
Echter, deJapanse vrouwen mogen dan vaak de rol van kind-vrouwtje spelen,
waarbij hun fragile niterlijk 'goed' van pas komt, Nederlandse soortgenoten
dreipn weleens door te slaan naar het andere uiterste, de 'sexpoes'
proberen uit te hangen, hetgeen de zaak van de emancipatie ook geen goed
doet, aldus Yasuko.
Het meest opvallende verschil met Japan, vond Yasuko het feit, dat Nederlandse kinderen zo snel volwassen zijn.In Japan verlaten de kinderen pas
het ouderlijk huis als ze financieel onhankelijk zijn, behalve in het geval
van studie. In Nederland, daarentegen, gaan jongeren meestal meteen na
middelbare school zelfstandig wonen, zelfs al blijft zij of hij in dezelfde
stad als de ouders wonen, en nog financieel afhankelijk is van hen.
Hieruit vloeit volgens Yasuko weer een groter aantal 'eenzamen' voort
dan in de Japanse maatschappij, wat tot uiting komt in het, voor haar,

buitensporige aantal honden dat hier gehouden wordt.
Om nog even terug te komen op de hoofdmoot van ons gesprek, dat 'de Japanse
vrouw, en in mindere mate de Japanse man, gestadig aan het emanciperen zijnf
is logisch, maar de muur van vastgeroeste denkbeelden is beduidend hoger
èn steviger dan in ons land.
Colette

rectificatie

In het eerste nummer van 1986,(met die mooie
tijger vor~op) stond bij het interview met
Noriko de Vroomen een illustratie afgedrukt

met daaronder de naam van Kenzaburo Oe.
Het afgebeelde portret was echter dat van
een andere beroemde Japanse schrijver, nl.
Kobo Abe.

De fout is veroorzaakt door een vergissing
van de Volkskrant en helaas door ons overgenomen zonder het te verifiëren waarvoor onze
welgemeende excuses.
l

}

Tot slot willen wij iedereen goede tentamens en
daarna een prettige vakantie toewensen!

Tanuki.

Collecties
TaTanukiKi