1985-1986 | 3

Object

Titel
1985-1986 | 3
Collegejaar uitgave
1985 – 1986
Nummer
3
extracted text
"-"\

\_\.__,\\,.,_

~,

'{

KOREA U NER
V/\R

TANUKi

INHOUD
3 inleiding
~

~nijden in steen, een toevallige ontmoetinglB.C.A.Wulraven)
8 ~oreaans gedicht
lOVoor een lange adem:P'ansori
Il iilm :1t Bell 1',or Nirvana
Jl~orean archaeology and the olympics
~ Lî-ina L. Barne s)
1~ ~e s 6 eve~ in Korea (A.M. Olof)
l9 1.redichtJe
11 ·ranuki Agenda
11vereniging Nederland-Korea

1-~
l

'

fatanukiki is een uitgave van LVJJ
'ranuki.
Bestuur van de vereniging:
Colette Gonsalves\abactis)
Jacinta Hin(quaestor)
hita van Prooije(asoessor)
tlarry Sihani_assessor)
Edwin van Wijklpracses)

I ,1 ·• ....
,/

'

J-

......... ~..... IQ,
~~-fOII

._

rtedactie ïatanukiki:
tiarry 0ihani_illuotraties,o.a. omslag)
Jacinta Hin~contact fanuki/advertentiesJ
Anne-J-largreet Hisdomi_hoofd-eindrcdactie/
lay-out)
Redactie-adressen:
voor schriftelijke bijdragen a)een bij
de secretaresse bekende la op het secretariaat,Arsenaal b)Roghorst 28, 6708KM
WageningenlA-M Bisdom)
voor mondelinge tips etc. tel. 0837010525lAnne-Margreet, liefst tussen 1<:;.00
en 20.00 uur)

Een toevallige ontmoeting
Toen ik in de herfst van het afgelopen jaar op bezoek was
bij ·een literatuurhistoricus aan een Koreaanse universiteit
werd ik plotseling en zonder explicatie meegetroond naar een
van de lokalen die gebruikt werden door de studenten voor
};,...,n clubactiviteiteno Het was de ruimte waar ze
kalligrafeerdenc Mijn gastheer liet papier en inkt brengen,
vroeg van welke klassieke dichter ik hield en kalligrafeerde
een van diens bekendste gedichten op een groot langwerpig
vel papier. Hij liet het drogen, vouwde het z-o klein op dat
het paste. in een normale envelop (voor vouwen hoef je niet
bang te zijn; ze kunnen er met een gewoon strijkijzer weer
uitgestreken worden) en gaf het aan mij als aandenkeno
Later op die dag ging ik alleen naar een
tentoonstelling van een groep kalligrafen, waarvan de leden
oorspronkelijk allemaal afkomstig waren uit de noordelijke
provincie Hamgyong=do. Voor of tijdens de Koreaanse oorlog
waren ze naar het zuiden gevluchto Een paar van de
exposanten, mannen van eerbiedwaardige ouderdomp zaten in
het midden van de zaal aan een tafel met elkaar te prateno
Verder was er was een jonge vrouw met twee kleine kinderen,
met wie ik in gesprek raakte en die mij vroeg waar ik
vandaan kwamo Van ver natuurlijk, maar toch niet van zover
dat we niet een gemeenschappelijke kennis hadden, onze
huidige bibliothecaris Allard Olof$
Omdat ik het gedicht dat ik 's morgens had gekregen
wilde laten monteren als rol om op te hangen, vroeg ik de
vrouw naar een adres waar ik dat kon laten doen. Een van de
exposanten was haar vader. en ze kende natuurlijk de zaak
waar hij zijn werk liet opplakken en inlijstenr maar die was
aan de andere kant van de stad (en Seoul is een heel erg
grote stad)o Na enig nadenken kreeg ze een plotselinge
ingevingf ze grabbelde de kinderen bij elkaar en per taxi
gingen we op weg naar iemand die me zou kunnen helpen. Het
was een uur of zeven 's avonds, maar dat gaf niet, want
verplichte winkelsluiting bestaat in Korea niet.
We stopten op een druk kruispunt en daalden af in een
keldergewelf waar een zaakje was gevestigd dat de
"Ondergrondse Lijstenmakerij" heette. Daar werden we met een
stortvloed van woorden begroet door een man van midden in de
veertig met schouderlang haar. (Hij zag er een beetje uit
als een Indiaan, maar betoogde later met grote nadruk dat
hij alleen er uitzag als een echte Koreaan: in de oude tijd
knipten Koreanen hun haar nooit, kort haar was westerso) Hoe
aardig was het van ons om met kinderen en al door die
vreselijke regen te komen" Nu was het buiten vochtig warm,
dat welp maar geregend had het in geen dagen. De eigenaar
van de winkel had kennelijk in zijn alleen door lamplicht
verlichte onderkomen zoveel te doen dat hij nooit de deur
uitging. Zonder te vragen waarom we kwamen, pakte hij me bij
de arm en voerde me langs enorme panelen die de wanden van
boven tot onder vulden. Op vellen papier van ongeveer twee

bij anderhalve meter waren naast en onder elkaar rode zegels
zo groot als een blad van een pocketboek afgedrukt. Elk
zegel bevatte een stuk tekst in Chinese karakters. Bij de
eerste aanblik zag het er wat saai en vormeloos uit. Dat
veranderde als je langer keek; verdiepte je je er een beetje
in, dan begonnen de karakters te leven; geen twee waren er
precies hetzelfde, ook al hadden ze dezelfde betekenis. De
man met het lange haar, Ch ' oe Kyu-il, legde uit dat dit zijn
reden van bestaan was. Het inlijsten en opplakkken van
schiderijen en kalligrafieen was zijn broodwinning, maar dat
liet hij meestal aan een assistent over. Zelf deed hij niets
liever -en al 15 jaar ook bijna niets anders- dan snijden in
steen. Hij maakte nooit zegels zoals die in Korea gebruikt
worden als identificatiemiddel, in plaats van een
handtekening, maar uitsluitend zegels bedoeld om naar te
kijken. Nadat de moeder met de ongedurig geworden kinderen
afscheid had genomen, zette Ch'oe me neer op een oude bank
en vertelde uitvoerig over zijn · leven.

Zijn vader was geboren in een familie met enig aanzien
en had geen slechte maatschappelijke vooruitzichten gehad.
Maar hij groeide op in de periode dat Korea een Japanse
kolonie was en hij haatte de Japanners zo dat hij weigerde
gebruik, te maken van het door hen beheerste onderwijs. Hij
bleef nagenoeg ongeletterd en voorzag in zijn onderhoud met
de nederigste arbeid, door lasten te sjouwen voor anderen,
als koelie. Zijn hele leven was en bleef hij straatarm. De
zoon beviel die levenstijl in het geheel niet; hij vond zijn
vader een dwaas. Al moest hij heel jong hetzelfde werk gaan
doen als zijn vader, koste wat kost wilde hij rijk worden en
daarom ging hij handel drijven met het weinige geld dat hij
verdiende met sjouwen. Dat lukte aardig, zijn kapitaal
groeide steeds verder en Ch'oe Kyu-il kon economie gaan
studeren. De koloniale tijd was voorbij, de Koreaanse oorlog
was afgelopen en hij stelde zich een stralende toekomst

voor. Hij investeerde zijn kapitaal telkens weer en werd
steeds rijker, totdat hij op een dag alles in een klap
verloor. Op dat ogenblik begon hij te twijfelen. Hij kreeg
meer begrip voor zijn vader die arm maar onafhankelijk
geweest was, die het belangrijker had gevonden niemand iets

verschuldigd te zijn dan veel geld te verdienen. Ch ' oe
Kyu.-il overwoog wat hij zou kunnen gaan doen en dacht,
hoewel hij nog nooit iets op dat gebied gedaan had, aan
sch·i lderen. Maar een schilder of een kalligraaf heeft een
minimal.e hoeve~lheid ruimte nodig om zijn papier uit te

spreiden; die had hij in zijn armoede niet. Een zegelsnijder
daarentegen houdt de steen in zijn ene hand en het gutsje in
de andere en kan werken waar genoeg plaats is om te gaan
zitten. Zo begon Ch'oe Kyu-il karakters in steen te snijden,
dag na dag, zonder ooit een dag over te slaan, zonder enige
zekerheid dat het ooit iets zou worden, als een bezetene.
Buiten kwam -en komt- hij nauwelijks. (En als hij
buitenkomt, merkte ik later op de avond, gedraagt hij zich
uitgelaten als een hond die na een hele tijd binnen gezeten
te hebben op het strand wordt uitgelaten.) Geleidelijk werd
zijn techniek beter en hij leerde om -anders dan andere
steensnijders, maar net als kalligrafen met penseel en inkteen streek van een karakter met een haal in de steen uit te
snijden$ Als materiaal koos hij vaak Boeddhistische
soetra's, maar ook Confucianistische en Taoistische teksten.
Maar wat hij uitsnijdt hoeft niet beslist filosofisch of
verheven te zijn. "Ik snij uit wat ik wil. Als ik vind dat
Kim een klootzak is, snij ik uit:"Kim is een klootzak!""
Ch'oe Kyu-il wil doen waar hij zin in heeft en niet
afhankelijk worden van iemand of iets, ook niet van zijn
eigen kunst. Hoewel hij de laatste jaren bekendheid begint
te krijgen, doordat er over hem geschreven wordt en zijn
werk wordt tentoongesteld, en hij ook enig succes heeft met
de inktschilderingen die hij sinds een jaar of twee maakt,
weigert hij iets te verkopen. Voor geld is zijn werk niet te
krijgen, maar hij geeft het weg aan wie hij wil
-bijvoorbeeld aan de twee rechercheurs in burger die we die
avond, nadat we wat waren gaan drinken, in de kroeg hadden
ontmoet, en die mee waren gekomen om naar zijn zegels en
schilderingen te kijken, geimponeerd door Ch'oe's toewijding
aan zijn vak, en ondanks zijn voor Korea hoogst
uitzonderlijke lange haar en de onrespectvolle, met
krachttermen en scheldwoorden doorspekte taal waarvan hij
zich bedient. Toen de rechercheurs vertrokken waren
schilderde hij, onvast ter been maar nog vast van hand, in
een paar streken een kikker met grote ogen, loerend op een
insect: "Dat ben jij, Walraven."

EEN KOREAANS GEDICHT
Het traditionele Koreaanse gedicht, de sijo, was
oorspronkelijk vrij kort (ongeveer 45 lettergrepen) en de
inhoud was meestal nogal verheven. Na 1600 worden er ook
langere sijo gemaaktp die veel aardser en volkser. zijne Het
onderstaande gedicht, dat de vorm heeft van een dialoog, is
daar een goed voorbeeld van.
11

Lief meisje, kom bij me, kom in mijn armen1 11

"Kwajongen, hoe durf jet
Dacht je soms dat je mij kon omarmen?!"
"Lief meisje, zeg dat niet!
De kleine specht draait rond en rond
om de machtige ceder.
Als die in zijn eentje zoveel omvatten kan,
zou ik jou dan niet kunnen omarmen?"
"Kwajongenf hoe durf jet
Dacht je soms dat je mij naar je hand kon zetten?!"
"Lief meisje, zeg dat niet!
De kleine schipper legt zijn wil op
aan een zwaar beladen vrachtschuit,
zou ik jou dan niet naar mij.n hand kunnen zetten?"
"Kwajongen, hoe durf jet
Dacht je soms dat je mij in vuur en vlam kon zetten?"
"Lief meisje, zeg dat niet1
Als de kleine vlo ergens de brand in zet
verspreidt zich het vuur over heuvels en dalen.
Zou ik jou dan niet in vuur en vlam kunnen zetten?"
"Kwajongen, hoe durf jet
Dacht je soms dat je over mij de baas kon spelen?"
"Lief meisje, zeg dat niet!
Als een klein stukje wit papier genoeg is
om als magistraat de baas te spelen over acht
districten,
zou ik dan over jou niet de baas kunnen spelen?"
"Waarachtigp als je het zo zegt,
delen wij honderd jaar lang
lief en leed."
Vertaald door B.C.A. Walraven

z

f)

~

~

~

1)) .
gf

r_.·•
\

(
1

VOOR EEN LANGE ADEMPANSOR

i

"Het gezongen verhaal", ontsta.an in het zuidwesten van Korea en
door de tijd heen nog steeds populair gebleven, wordt opgevoord
drrnr één p 'ansöri zanger onder begeleiding van een 'trommel I
Deze simpele combinatie levert een allermi~st simpel ritme op
en een nóg minder eenvoudige wijs. De p'ansori zanger moet zo'n
beetje alle ui thoeke~ van zijn stembanden kennen en kunnen hanteren, om op het goede moment "gegrom en gekrijs", hoge en lage
klanken en daar tussendoor nog zijn gewone vertellersstem te laten
G

horen. ~amelijk, als solist zingt hij niet alleen alle partijens
maar moet bovendien zichzelf onderbrekon om de aniri", verklarende vertellingen, voor
Verder is.het de be
~~~
uithouduren.
dingsvermogcn besch:kt~
11

Misschien gelukkig v
een avondje vrij

met

een zeldzaamheid
gP.sproken duurt een p'ansori
~ehandelt dan een deel van het
Van oudsher zijn er twaalf s
·ran er nog vlj f . in

uitgevoerd.
nderhalf

."l!h'unhyang ga"over een meisje
van het platteland en een prins
Seoul.;"Hungbo ga"de lotgeval·1en van twee broers, de één rijk en slecht, de ander goed en arm;
••sugung ga "het verhaal van de,
........,_...,
ziekte lijdende,
koning van de zee, die genezen kan
konijn en vervolgens hoe het konijn in

door de lever van een
zich uit

gende nesten weet te redden;"Simch'ong
dochter, dat zij door al haar opofferin~en het
van haar blinde vader weet terug te 't veren' en tot slot 11 Ch kpyok ka"de avonturen van een chinese g.neraal.
ln Nederland is er één plaat met p'cnsori muziek verkrijgba, r.
Bij iedere(klantenminnende) platenzaa is hij te bestellen ori er
nummer 00'72049 firma Import Music Se lfice titel"P'anoori, Kore
epic vocal art''.
10

De koreaanse film heeft in het verleden twee
bloeiperiodes gekend. Tijdens de japanse bezetting,
die van 1910 tot 1945 duurde, kwam in de tweede
helft van de twintiger jaren de verzetsfilm op.
Het was dit realistische genre dat de eerste steen
legde van de nationale koreaanse cinema. Maar de
groei zou geblokkeerd worden door de tweede wereldoorlog en zijn gevolgen.
Àan de japanse overheersing kwam een einde, maar
al spoedig vielen de communisten Korea binnen en
liep dit uit op een splitsing van het land. In
deze periode van politiek geknetter lag de filmmakerij uiteraard zo goed als stil.
Toch 'waar niets is smeult wat' en tegen het einde
van de jaren vijftig kwam er een nieuwe generatie
filmers opduiken, die tot het midden der zestiger
jaren de tweede bloeiperiode verpersoonlijkten.
Hun thema's hadden direct te maken met de gevolgen
van de oorlog: uitbuiting, vernieling, gebroken

11 S-

levens, armoede en een verschuiving van de menselijke
waarden en normen. Zij hadden vrijheid en democratie
hoog in hun vaandel staan, maar waren het lang niet
altijd eens met oude tradities en conservatieve
normen. In 1961 werden een aantal van dergelijke
films dan ook door de, op dat moment militaire,
regering verboden.
Hierna ging het een jaar of tien heel slecht met
de . koreaanse cinema, maar sinds een _paar jaar trekt
de zaak, dankzij een meer liberale regering die o.a.
de censuurmaatregelen heeft verzacht, weer wat aan.
Ook doet men nu moeite om de filmindustrie te bevorderen, wat logischerwijze stimulerend werkt op
scenario-schrij'7ers en filmmakers. Met de derde
bloeiperiode is dus een start gemaakt.

A 111.l. POR Nl&VANA
werd gemaakt door Park Chulsoo, die lid is van de
laatstgenoemde generatie. In 1979 produceerde hij
( Vt.l'"VOl'

J», • 1'S)

Archaeology. Oudheidkunde. The study of the ancient pasto
Some people think the study of such distant times and cultures
is irrelevant to modern society. But they are wrong.
Archaeology in the United States, for example, is a multimillion dollar business with hundreds of companies competing
for contracts to do the archaeological research required by
law. In Japan, it is also big•business, but more importantly,
it is state business. Twentyfivehundred stateemployed
archaeologists annually dig tenthousand sites; and the Japanese
public is involved by the legal definition of ancient cultural
materials as the common property of the nation's people-their heritage. in Korea today, archaeology is an important
implement for forging the Korean's historie sense of identity;
it is politically useful for defining the role of Korea in
modern Bast Asia-- it is National Archaeology.
Thus is explained the concerted effort of the South Korean
government in investigating and restoring cultural assets
throughout the country, but especially in Seoul for the 1988
Olympics. In 1985, the government embarked on a seven-year
restoration plan for sites around the capital including
mounded tomb clusters in Sokchon-dong and Pangi -dong; the
Mongchon and Pungnap Fortresses; and the Amsa=dong Neolithic
site. The Minister of Culture and Information stated that
''we are hosting the Olympics. The government will make
efforts to transform the capital Seoul into a city of culture".
All five of the above sites lie close together on the left
bank of the Han River which flows through Seoul. In the 4th
century ADP this area belonged to the Paekche kingdom, and
the two tomb complexes and two fortresses in the proposed
project date to this period. In one of the fortress compounds
is planned the construction of a Museum of Paekche History.
Altogether 51.9 billion won will be spent on the restoration
of these five sites, and 3.1 billion won are allocated to
building of the museum.
Again, in Korea, archaeology..proves to be big business.
And in an appeal to national identity using archaeological
remains as the referent, the Minister "described Seoul as the
'hometown of the Korean people'". The Korea Herald reported
also that the restoration project "will enrich Seoul's
standing as a metropolis that is spiritually as well as
materially deserving of it's designation as the nationps
oapital
The effort was" to make Seoul a showcase for Asiu~c
best values~•
Today in all Asian countries, archaeology is an ideological
1' .

11-

tool. its importance to poli~ical develonment can not be
underestimated. ïo keep abreast of Korean urchaeological
activities and the waythey are reported to the world, read
Korea Newsreview(from which the above account was syntheaizcd,
13 July 1~85 issue) and Korean Culture, bath available here
in Leiden in our own Center library!
by Gina L. Barnes.

"The boss in the neighbourhood" en kreeg de Korea Drama
and Film Award voor zijn film "The ra.in falling at
night". De tijd waarin 11 A bell for nirvana" speelt is
het einde van de tweede wereldoorlog, als de japanners
, alle metalen voorwerpen- die ze in Korea kunnen vinden
in beslag nemen om er munitie van te maken. Op deze
strooptocht doen zij ook aan bij de Kaeam-sa tempel
op het schiereiland Byonsan. Hier róven zij de meer
dan duizend jaar oude tempelklok, waarvan men zegt dfat
hij de ziel van de doden naar het 'paradijs' begeleidt.
Op de dag dat de klok wordt meegenomen is er juist een
man in de tempel. Hij had de klok willen luiden om de
ziel van zijn doodzieke moeder te begeleiden, maar
wordt door de japanners vermoord. Hierop geeft zijn
zoon Jongdu gehoor aan de wens van zijn ouders: hij
zal zorgen dat er een nieuwe klok wordt gegoten.
Hij leert Sukwa, een studente uit Seoel kennen en aln
zij samen verder trekken, de dorpen langs op zoek naar
brons, duikt er een hulpvaardige fabrieksdirecteur
op.~.
A BELL FOR NIRVANA/W'0:8NSDAG- 1 6 APliLL/~RNTfülAL FAOILI-

Tl!.IT,b;N cJ.r...BüUw\ H '.75 )Zlu\.L 003/AANVANG 20. 00 UUli/LEDEl'f:
GRAT IS/i'H~'f-LJ!;Dl!:1'f: f3.

13

[n KOREA
In 1976 ga ik voor de tweede keer als beursstudent naar
Zuid-Korea, een herkansing om koreaans te leren, en een beetje
beter voorbereid dan de eerste keer, dacht ik.
Naast student word ik ook deeltijdse leraar nederlands op
één van de zeldzame universiteiten in Azië waar ook een nederlandse afdeling bestaat. De studenten noemen je "professor"
omdat ze dan het gevoel krijgen op een echte universiteit te
zitten en ik zwicht al gauw voor het voorstel een volle baan
te nemen. Maar je hoedt je er wel voor dat dat ge-professor
in je moederland bekend wordt.
Het werk wordt goed betaald en Kan regelmatig niet verricht
wcrrden. want in oktober 197'J is de president van het land
do-or een wapenbroeder doodgeschoten en de studenten vertellen
je, voor het begin van de les, dat ze als patriotten moeten
demonstreren "in uw lestijd'' om de nieuwe machthebbers duidelijk te maken wat hun wensen zijn: democratisering binnen en
bui ten de. "campus". Als welmenend leraar druk je hen dan op
het hart vooral voorzichtig te zijn, vroegere taferelen indachtig, van oproerpolitie die slechts gehinderd door haar
modern harnas, demonstrerende studenten opjaagt; de studenten
evenwel moeten altijd hun tassen v-ol boeken met zich dragen.
Het verlies ervan kan een nog hardere klap zijn dan welke oproerpolitie dan ook gemeenlijk uitdeelt.
Om de maatschappelijke betrokkenheid van de studenten in to
tomen lopen in december 1979 zo'n driehonderd stillen(detectives, is de eervolle benaming) onopvallend maar duidelijk
waarneembaar op onze campus rond. Hun informatie krijgen ze
deels via studenten die voor hen spioneren. Alle studenten
weten wie in hun groep dat doet, maar die worden niet om zeep
gebracht want het zijn jaargenoten, ondanks alles. Studenten
zijn loyaler dan de moordenaar van de presidentj die toch ook
klasgenoten waren.
Een van mijn beste studenten is gepakt door de politie,
maar verschijnt enige tijd later om het na·;te vertellen. Ze
hebben water in zijn neus gepompt om de namen van "handlangers" te weten te komen, maar hij heeft niets verteld, zegt
hij, en zijn vrienden geloven hem.
Ik zou wel op de hoogte willen blijven, maar kan natuurlijk
geen krante- of radio-bericht geloven. Probleem is dat je dat
tóch gaat doen als je helemaal geen ander nieuws kan krijgen.
Maar het amerikaanse leger heeft zijn eigen, niet gecensureer~
de pers, onder andere de A.FeK.N.(American Forces Korea Network) voor eenieder te beluisteren. En dan zijn er de geruchten.

NlliUWS EN GERUCHTEN
Nog in december hoor ik op een feestje wat een arts anderen
vertelt. Dat er opeens honderden gewonden zijn ziekenhuis
werden ingedragen(ook de kleinste dokter heeft zijn eigGn

V

ziekenhuisje), nadat generaal Chong probeerde de nieuwe
sterke man te arresteren. Uiteindelijk arresteerde de laatste de eerste. "Br zijn honderd doden", weet een duitse
vriend,"onder wie generaal QhÖng". Die blijkt later toch te
leven.
De t.v. laat zien hoe schandelijk rijk de moordenaar van
de president is, of was. Hij was hoofd van de koreaanse
C.!.A., hield blijkbaar van oude ceramiek en ziJn ex-concubine
werd ook geïnterviewd • ..:üleen. was dat nu een dame op leeftijd
geworden.
ûok mag het publiek opeens weten hoc rijk enige vricnde:n
van de vorige president zijn g6worden, maar alleen ik verbaas me over de getallen met vele nullen. De rijke vrienden
verklaren nu grote giften voor het algemeen welzijn te zullen doen.
De school is weer even open en de studenten schrijven een
opstel in het nedcrlands, over een vrij onderwerp • .Een studente schrijft wat de studenten willen:1.0pheffing van de
· vereniging van vaderlandslievende studenten.2.Ben volledig
onderzoek naar bestuur en beheer van onze universiteit
\een ~uur commerciële onderneming, zoals ook in Nederland
sommige ·beleidslieden voor ogen staat).j.Wegsturen van
onB'eschikte professoren"ik heb geen enkele lesbevoegdheid
maar het schijnt vooral om koreaansc docenten te gaan).
Het opstel krijgt een "goed" van mij.
Men moet niet denken dat alle professoren graag blijven
zitten waar ze zitten. ~overtelt mijn ZW(;edse buurman in
de "professoren flat" over een professor Vladimir Kim van
de russische afdeling van onze universiteit. Die io volgünc
hem op een internationale conferentie ontvoerd en naar ~eoul
gebracht. Later corrigeert mijn amerikaanse bovenbuur:"H_ij
The University Badge
The symbol "0" is taken from .ij i:11 which in
Korean represents foreign and university. lt conceptualizes an all rounded or well-balanced personality. While also stan4ing for the globe, it
represents the aim of the University in its endeavor
to produce poised and cultivated young men and
women, of ability. The symbol "c" also comes from -i:~ and
symbolizes the University motto, Truth, Peace and Creation. lt also .
signifies the Key to the door of these three elements.
The placing of the symbol "c " in the center of the circle represents
the notion that the three elements form the basic axis of human life.

is met schone beloften hierheen gehaald, maar wil graag
naar zijn land, Rusland, terug". Zijn vaderlandsliefde blijkt
onder andere uit het feit dat hij de russische vlag uithangt, wil het verhaale Verder drinkt hij als een russische
koreaan.
·
Naar het geeft te denken over hoe men mankracht voor
"centres of excellence" poogt te verwerveno
Natuurlijk wisselen ook enige universiteitspresidenten
(niet de eigenaren) in zo'n tijd van baan. Maar het is soms
niet bij te houden. Zomer 1980 krijgen de buitenlandse leraren een officiële uitnodiging voor de receptie ter ere van
het nieuwe hoofd o l"laar het is · via mondelinge, niet officiële
kanalen, dat je later hoort dat het nieuwe hoofd, een populair professor bij de studenten, onder druk van buiten de
campus, door een ander is vervangen.
Wel officiële informatie voor een half dozijn van onze
koreaanse collega's. Bij de inlichtingendienst ontboden
krijgen ze te horen niet(nooit?) het land te mogen verlaten,
geen promotie te kunnen krijgen noch studiebeurzen enzovoort.
Ze waren te zacht voor de slechte elementen onder de studenten geweest.
Zelfs in het professoren-restaurant kun je je niet ontspanneno De amerikaan Tom S.(die het van Herr F. hoorde'?)
vertelt het laatste nieuwso Dat een generaal de nieuwe leider
bezocht, een zakdoek uit zijn zak wilde halen, en ter plekke
werd doodgeschoten omdat men dacht dat hij een pistool ging
trekken. Roerend in mijn gepeperde soep besluit ik dit niet
te geloven.

NAWOORD
Ik zal u niet vermoeien met nog meer verhalen, bijvoorbeeld
van andere uni versi tei ten in Seoe.1.. Van de amerikaan die na
een demonstratie zijn klas vroeg of er iemand gearresteerd
was, en die er toen tersluiks op gewezen werd dat achterin
de klas twee "stillen" zatene Eén van de twee bleek een
student van de amerikaan geweest te zijn, en dat was toch
wel geruststellend, want het gaat wel erg ver als zo'n detective een vroegere leermeester aanklaagt wegens politieke
praat in de klas.
Dan hoop je dat ook in het verre Nederland de student zó
tegenover zijn prof.staato
Maar als niet alleen een professor, maar ook zijn afdeling
of hele universiteit verantwoordelijk wordt gesteld voor
"ondoordachte" daden van één of meer studenten, als koreaanse
professoren om elf uur s'avonds worden gebeld om de volgende
dag op tijd te komen om zich tussen studenten en oproerpolitie op te stellen, als plechtig wordt beloofd dat alle
öuitenlandse "professorenf' desgewenst een nieuw contract

•.·

1.~t;·.?'~
\ ,1 r · -; ..._.,

~

krijgen en vervolgens blijkt dat dat niet geldt voor de
collega uit Bangladesh, na zes jaar trouwe dienst, dan denk
je dat je maar eens naar je koude kikkerland teruggaat.
~n als dan nederlanders bij je terugkomst vragen hoe je
het zo lang in zo'n land hebt uitgehouden, dan is het
moeilijk uit te leggen dat ze eenzijdige informatie krijgen,
dat het een mooi land is vol vrolijke mensen. Want dat is
het toch wel. Je moet er geweest zijn •••


door: A.M. Olaf •



IX "(J{Ï &.YE* \,JORDT

lEBRUi KT OH GRorE
VAAtHTEN T~ VER-

Ack """"e,1.(.V(. ~ -lJCM.n.(.k. !
11.u. r,oo{vll.dut ~ ~ ~ .
~ u. ~ cla.a>c.~
~o ,bov.fM-op clÜ. ~ d .'

."fA.AV(. ~~ ~ ~fcn.01.r

Ac.J,, ~ W < g0t.. l..ïr'c-llM. !

~ g 'r~(.,Q.clvt wt\.t lt)j ol.otA;.
,rû. ,,IM.()J,,~ ~ 1e,~ >
,VtM..c.OUN\.tM.eA.Jd.rd.A.L

C{Aw(..f.,u_pU<..~~oss~
V~

L'JP"

E.N NU.? \JAT DOET HÜ DAAR DAN NU

Avh, WI.Ul.UKtj ~t-V1.!
#-orrt.t u. ~ cltxM., ~ ?
KJ&.~
.
h~oC.wt. lN\... ~ c,u:,J.,
t.va.ax. C91'V5t, IV".t.UtM.. la.~
MJW-~ ~ ~ch.~
dÜ. lo(it,11,. • ••

f




-

~

~
>

l



t

m

~

""

+

Japans reisbureau TOZAI TRAVEL
Nieuwe Zijds Voorburgwal 175, 1012 RK Amsterdam tel. 020-262272/256052

. REISMOGELIJKHEDEN NAAR JAPAN / VERRE OOSTEN

1. TQ)tYO / OSAKA / SEOUL via de Pool in 16 uur; 45 dagen geldig.
v.ertrek woensdag, donderdag
vrijdag, zondag. Heen- en/of terugreis mogelijk via de Zuid
Vertrek op dinsdag naar Seoul. ( vanaf juni)
Stopovers mogelijk. in Taipei, Hongkong, Bangkok, Singapore, Delhi (toeslag 1e stop:/ 250,v.a. 2e stop: / 135,- per stop; Jakarta stop mogelijk voor/ 500,- extra.
* ·Tokyo / Osaka met stop in Peking

*,

*

Z.. TOKYO/ OSAKA / FUKUOKA / SEOUL via de Pool in plm. 16 uur; 45 dagen geldig.
Vertrek dinsdag, donderdag en zaterdag.

3. TOKYO / OSAKA via Bangkok in 22 uur; 1 jaar geldig.
\Xertrek op maandag en vrijdag, met stop in Delhi en Bangkok
met stop in Delhi, Bangkok, Manila / Hongkong en Taipei
of TOKYO / FUKUOKA, idem; met _stops in Delhi, Bangkok, Hongkong en Taipei
4. TOKYO'. / OSAKA via Singapore; 1 jaar geldig.
Vertrek· elke dag behalve donderdag
tarief met 2 stopovers
Aantrekkelijke stopover programma's in diverse steden.
met 4 stopovers
Keuze ,uit: . Bangkok, Bombay, Cairo, Singapore, Hongkong, Taipei, Malediven, Colombo.
Op de heenreis (1 gratis) overnachting, wanneer er geen aansluiting is

retour

/ 2800,-

retour

/ 3450,-

retour

/ 2800,-

enkel

retour

/ 2115,/ 2020,-

/ 3900,/ 4230,/ 3380,-

/ 1680,-

/2690,/ 2950,-

ex-Japan: met Singapore stop / 1585,met 2 stops
/ 1850,N.B. Extra, retourticket Singapore-Jakarta mogelijk voor/ 548,-.
met 3 stops
/ 1955,5. TOKYO viai Cblombo; 1 jaar geldig.
\lertrek op· vrijdag (1 overnachting Colombo nodig) of woensdag (3 overn. Colombo nodig).
Stopover mog!;!lijk in Colombo.

6. TOKYO / OSA1CA via Londen en de Pool; 1 jaar geldig.
'tertre1t dag~ijks.

f 1670,-

/ 2390,-

Tokyo / 1595,0saka / 1660,v.a. Japan / 1675,-

/3190,- ·
/3290,/3250,-

/ 1625,-

/ 2690,/ 3570,-

f 1390,-

/ 2750,-

/ 1595,/ 1895,-

/2575,-

7. TOKYO/ FUKUOKA / OKINAWA via Taipei; 1 jaar geldig.
Vertrek via, Dubai op zondag. Stopover mogelijk in Taipei en Dubai.
Amsterdam.Taipei-Tokyo (via Taipei)-New York-Amsterdam of vv, (met max. 1 stop in Taipei).

8. toKYO / OSAKA / FUKUOKA via Frankfurt en Hongkong; 1 jaar geldig.
Vertrek maandag, woensdag, vrijdag en zaterdag. Stopovers Hongkong en Taipei.
Vanuit Japan zelfde tarief. (tarief juni t/m okt.: enkel / 1600,- / retour/ 3200).

9-_ TOKYO via, Kuala Lumpur, 1 jaar geldig.
Vertrek donderdag. Op de heenreis 1 overnachting in Kuala Lumpur nodig.
Stopovers, in Kuala Lumpur, Penang, Hongkong, Taipei.

10. TOKYG' / ClJSAKA / FUKUOKA / NIIGATA / SEOUL via Seoul; 1 jaar geldig.
ZiJidro~ vertrek woensdag, zondag. Stopover in Zürich en/of Seoul.
P"oolroute vertrek dinsdag, donderdag, zaterdag. Stopover in Parijs en/of Seoul.

11- T-oJcy.cr., • !Carachi, vertrek vrijdag (of dinsdag met 1 overnachting Karachi)
Pèkingi /1lr.mila, Bangkok à / 100,- per stop. ,
.«tie tarieven zijn onder yoorbehoud.

v.a. Japan

/ 1265,- f 2530,/ 1375,- / 2640,Studententarief (1210,- / 2310.v.a. Japan idem
/ 2650,enkel

/ 1375,/ 1700,-



0

ANUK A6 NDA
v,··- De sweaters,T-shirts en tasaen worden binnenko r t

a::

UJ

~

LU
::3

V,

zw

""
:,
0:
"'
:::,
\1\

'-'
\!»

z

·N

UJ

...J

%

UJ

1-

w
~

UJ

a:::

a::

2

geleverd en kunnen dinsdag 8 april van <).00 tot
15.00 w1r worden afgehaald op Het Arscnaal(beneden aan een nog nader te ~opalen tafeltje). Br
zijn nog wat extra sweaters en T-shirts besteld
in de kleuren rood en wit, dus voor de late beslissers ••• (contant betal~n).
De cursussen .zullen in de eerste week na de paasvakantie beginnen. Het kan zijn dat er één of
_twee c..irsussen niet doorgaan wegens onvoldoende
belangstelling, maar diegenen die zich hebben
opgegeven krijgen bericht over het al dan niet
doorgaan van hun cursus(sen) en nadere informatie ~
Mr.Hughes, etnomusicoloog, gespecialiseerd in
japanse volksmuziek, zal op 23 april a.s. om
20.00 uur in de Wijnzaa.l van Hotel Nieuw Hînerva
een lezing houden over japanse muziek. Alle belangstellenden welkom, toegang gratis •
Ja hoor, alweer zo'n voortreffelijk, sfeervol
japans culinair festijn voor een zacht prijsje.
Dit keer in exciting Amsterdam'(Toka). Verwacht:
eind april, begin mei.
Omdat de eerste donderdag va~ de maand in de
paasvakantie valt, is de aprilborrel verschoven
naar 10 april, vanaf 16.00 uur, natuurlijk in
0amino, be there!



2.. 1

VERENIGING

SECRETARIAAT:
Drs. B.C.A. Walraven

Postbus 9515
2300 RA Leiden

WAT DOET DE VERENIGING NEDERLAND-KOREA?

Tel. 071 - 148333 · tst 7880
Giro : 1975703
Banque de Paris et des Pays Bas
Amsterdam
63.35.28.390
beide ten name van
Ver. Ned .-Korea Amsterdam

De Vereniging stelt zich ten doel de· kennis over Korea in
Nederland te bevorderen en organiseert daartoe sinds 1967 lezingen
( bijvoorbeeld over Koreaans~ kunst, geschiedenis, Boeddhisme of
Nederlands-Koreaanse relaties), voorstellingen van Koreaanse
documentaires en speelfilms, muziek- en dansvoorstellingen,
tentoonstellingen en gezelligheidsbijeenkomsten en verstrekt informatieg
De leden ontvangen ook regelmatig de mededelingen-bulletins van
de Korea National Tourist Corporation.
Ongeveer ~ens in de twee maanden word~ er een bijeenkomst gehouden,
meestal in de Randstad. Bij voldoende belangstelling is het ook wel
mogelijk elders iets te organiseren.
Onder de leden vindt men mensen die zich door hun werk, in
wetenschap, handel of industrie, met Korea bezighouden en mensen
die meer persoonl~°ke banden met Korea hebben: die het land zelf bezocht
hebben, Koreaanse kinderèn hebben geadopteerd, een Koreaanse sport
beoefenen (Taekwondo) of belangstelling hebben voor de Koreaanse
cultuur.

Het lidmaatschap kost15 gulden per jaar voor gewone leden,
gulden
voor echtparPn en fl. 7,50 voor studenten. Het adres van de secretaris
en de bank- en girorekening van de Vereniging vindt u in de rechterbovenhoekc
Het bestuur is op het ogenblik als volgt samengesteld:
Voorzitter: Prof. Dr. F. Vos
Vice-voorzitter: Dr. W.R. van Gulik
Secretaris: Drs. B.C.A. Walraven
Penningmeester: Dhr. C.H. Pappenheim
Leden: Drs. J. van Deth en Drs. A.M. Olofo

.

Experimenten in democratie
HOEVEEL DICTATUREN en autoritaire regimes in
de economisch succesvolle gordel van de Stille Oceaan
zouden zich het lot van het Marcos-regime kunnen (moeten) aantrekken? Op Japan na geldt dit in theorie voor alle
regeringen in het betrokken gebied, :vant zuivere democratie laat zich hier met een lantaarntje zoeken. 1n werkelijkheid vallen onmiddellijk alle marxistische regimes af
want niemand die dit soort vragen geneigd is te stellen
verwacht van die zijde enige beweging. Hun effecti~iteit
is zodanig dat binnen hun grenzen o?k geen aankn_opm~spunten zijn gegeven voor democratiserende ontw1kkehngen.
Wat is dan de graadmeter die kritische waarnemers van
binnen en buiten de respectieve landsgrenzen aanhouden
voor hun verwachting dat democratie in een bepaald land
aan de deur klopt? Kijken we naar de Filippijnen ~an lijkt
het ant, ord duidelijk: het daar heersende bewmd was
d9or willekeur, corruptie, winstbejag en economische chaos zo verloederd dat niemand - de Sovjet-Unie een korte
wijle uitgezonderd - er nog een hand voor wilde uitste. ken. De logica dwingt ons dus op zoek te gaan naar een
land dat ongeveer voldoet of lijkt te gaan voldoen aan de
Filippijnse karakteristiek.
VERRASSEND IS HET DAAROM dat de Republiek
Korea, Zuid-Korea, nu het eerste doelwit lijkt te worden
van buitenlandse en binnenlandse belangstelling voor de
intensiteit en realiteitswaarde van het democratiseringsproces in dat land. Want was dit nu juist niet een voorbeeld van een geslaagd economisch experiment dat een sociale belofte bezig is waar te maken? En dat nog wel onder de militaire dreiging van een van de meest naargeestige en rigide regimes op aarde, te weten het bewind van
Big Brother Kim Il Su'ng?
·
De Filippijnse karakteristiek is dan ook alleen maar l!en
externe aanleiding. De Koreaanse werkelijkheid is die van
een op vele gebieden emanciperende samenleving die
zich, gezien haar horige verleden, slechts op de to~komst
kan richten en het heden wenst te benutten om die toekomst zo attractief mogelijk te maken. Daarin zijn de
wortels aanwezig voor een dialoog tussen de krachten van
het huid ige, uit het militarisme geboren regime dat law
and order heeft leren waarderen als waarborg voor politiek èn economisch succes en aan de andere kant de groe-

1

pen, met het studentendom als roerige voorhoede, die politieke en burgerlijke vrijheden niet langer wensen te zien
als schone panorama's in een verdere toekomst.
HEEL PRECIES WENSEN de "Kims", de leiders
van de oppositie en persoonlijk slachtoffers van justitiële
angsthazerij, een constitutionele hervorming die het mogelijk maakt de eerstvolgende president en feitelijke
machthebber rechtstreeks te kiezen. Even nadrukkelijk
wenst het zittende staatshoofd, Chun Doo Hwan, een dergelijke ingreep uit te stellen tot in de ambtsperiode van
zijn opvolger, met andere woorden in 1988 zal zeker nog
een kiescollege noodzakelijk zijn om in de opvolging te
voorzien. Waarborgen voor continuîteit zijn naar de mening vàn Chun en zijn Democratische Rechtvaardigheidspartij nog steeds belangrijker dan experimenten in democratie.
EEN DIRECT APPEL AAN DE Filippijnse actualiteit valt te lezen uit de woorden van kardinaal Stephen
Kim Sou Hwan zondag jl. Constitutionele herziening, zo'
zei hij, is nu nodig om de huidige ,crisis te overwinnen en
nationale verzoening te bereiken. ,,Korea heeft dringend
behoefte aan democratie." Een echo van het optreden van
die andere katholieke priester, kardinaal Jaime Sin, die
een meeslepende rol vervulde in de ondergang van .de
Marcos-clan.
Korea is een overwegend boeddhistisch land met een
grote (een kwart van de bevolking) en groeiende christelijke minderheid waarin de roomskatholieken getalsmatig
echter nog een te verwaarlozen aandeel hebben. In zoverre hebben we hier te maken met een formeel zwakke
weerklank. Maar belangrijker dan het getal is de reikwijdte van de uitspraken van de prelaat. En het ziet er naar
uit dat die binnen en buiten de Koreaanse grenzen (lees:
in de VS) het regime-Chun onwelgevallig groot zal zijn.
Wijsheid lijkt nu moed voor te schrijven, moed om gebruik makend van de economische successen uit het jongste verleden en de opnieuw gunstige vooruitzichten na een
betrekkelijk korte terugval, de emancipatie van de Koreaanse samenleving uit te breiden naar nieuwe en immateriële terreinen . Dan biedt de kardinale inmenging in de
politieke discussie een geëigende kans om die discussie op
een hoger plan te brtngen, een plan waar de Thought police van de staat in ieder geval niets heeft te zoeken. Een
gouden gelegenheid om aan te tonen dat Korea niet de Filippijnen is, voegde kardinaal Kim er nog met zoveel
woorden aan toe.

.

CAMINO ,

REAL

DOELENSTEEG 8 LEIDEN 071 - 1-490681

Collecties
TaTanukiKi